Wat is een kindgesprek?
Een kindgesprek is een gesprek op school tussen de leerkracht en één leerling over leren, de groep en wat het kind zelf wil, met een of twee afspraken als uitkomst. Het vindt een paar keer per jaar plaats. Onderwijskennis beschrijft het als doelgericht, met de leerling als de deskundige over zichzelf. In het voortgezet onderwijs heet hetzelfde gesprek meestal een mentorgesprek; zitten de ouders erbij, dan is het een driehoeksgesprek.
Het mentorgesprek in het voortgezet onderwijs.
In het voortgezet onderwijs voert de mentor hetzelfde gesprek, met een leerling van 12 of ouder. Het verschil zit in wie meeleest: een leerling van 12 tot 16 kan zelf opvragen wat er over hem is vastgelegd, en zijn ouders met gezag ook. Notuly maakt het verslag op dezelfde manier; jij kiest wat er in het dossier komt.
Er is nog een kindgesprek: dat met de rechter, als een rechtszaak over een kind gaat. Daarover gaat deze pagina niet; dat staat bij de Rechtspraak.
Zo voer je een kindgesprek.
Een kindgesprek werkt het best als het kind het meeste praat. Schrijven terwijl een kind praat, werkt slecht: het kind kijkt naar je pen, en jij kijkt naar je papier in plaats van naar het kind. Daarom neemt Vera, de leerkracht van groep 6 in het voorbeeld hieronder, het gesprek op. De school staat dat toe, en het kind en de ouders weten het.
- Maak tijd vrij, zonder dat de rest van de klas meeluistert.
- Laat het kind beginnen: wat gaat goed, wat is lastig.
- Vraag door op wat het kind zelf noemt, en vat samen in de woorden van het kind.
- Sluit af met een of twee afspraken: wie doet wat, en wanneer kijk je samen terug.
Bij kleuters is het lastiger, schrijft Onderwijskennis, omdat ze nog weinig reflecterend vermogen hebben. Houd het dan kort en concreet: één ding dat goed ging, één ding dat je samen afspreekt.
Welke vragen stel je in een kindgesprek?
Een kindgesprek heeft drie thema’s, en per thema helpen twee open vragen. Kies er per gesprek een paar uit; de knop kopieert ze, zodat je ze in je eigen formulier kunt plakken.
- Leren: Waar ben je trots op? Wat vind je nog moeilijk, en wat zou je helpen?
- De groep en het plein: Met wie speel je graag? Is er iets op het plein dat je anders zou willen?
- Wat jij zelf wilt: Wat wil je dit jaar leren of doen? Wat moet ik van jou weten?
Sluit af met de afspraken. In het voorbeeldverslag hieronder staan ze onder Afspraken, met een naam erbij.
Een echt verslag van een kindgesprek in groep 6.
Vera praat tien minuten met Sam uit groep 6. Het gaat over lezen, de tafels van zeven en acht, een ruzie bij het voetballen en de leesclub. Dit is wat Notuly ervan maakte.
Samenvatting
Sam gaat elke schooldag tien minuten de tafels van zeven en acht oefenen; Vera houdt de oefencomputer na de kleine pauze vrij. Vera praat morgen over de voetbalregels, zonder naam. Op zeventien november vertelt ze Sams ouders afspraken over lezen en tafels. Nog open zijn plek in de leesclub, schaken en of Sam na de kerst naast Laila kan zitten.
Besproken punten
- Lezen: Sam geeft aan dat lezen beter gaat en dat hij nu ook thuis leest, een boek over draken uit de bieb (met een draak die niet kan vliegen). Vera bevestigt dat het beter gaat. Sam dacht dat hij op niveau M7 leest, maar Vera corrigeerde: Sam zit na de toets van vorige week op E6, en dat is een stap vooruit want in de zomer zat hij nog op M6. Vera zei dat hij daar trots op mag zijn. Wat Sam helpt: zelf een boek mogen kiezen en stilte. Vera merkt op dat hij bij het stillezen heel geconcentreerd is.
- Rekenen: Sam vindt rekenen minder gaan, vooral de tafels van zeven en acht; de tafel van zes kan hij wel. Vera zag dit terug in de toets. Sam dacht dat hij een zes had, maar volgens Vera staat er een vijfenhalf, "bijna een zes dus, maar nog net niet". Vera stelde voor om elke dag tien minuten de tafels van zeven en acht te oefenen op de oefencomputer achter in de klas, na de kleine pauze als de anderen nog hun fruit eten. Sam ging akkoord. Thuis oefent Sam soms met papa in de auto, die dan sommen vraagt; Vera vond dat een goed idee en zei dat het niet hoeft, maar mag.
- Groep en plein: Sam zegt dat het in de klas goed gaat. Op het plein bij het voetballen niet: "Ze laten mij niet meedoen. Of ik moet altijd keepen." Vorige week was er ruzie waarbij werd gezegd dat hij vals speelde, maar dat was volgens Sam niet zo. Het gaat vooral om jongens uit groep zeven en soms ook uit de eigen klas. Sam voelde zich boos en ging op het bankje zitten. Vera kondigde aan dat zij morgen in de kring met de hele groep over de regels op het voetbalveld praat (wie mag meedoen en dat iedereen een keer keept), zonder Sams naam te noemen. Sam vroeg expliciet dat niet gezegd wordt dat hij het gezegd heeft; Vera beloofde dat. Vera zei ook dat ze nog met de juf van groep zeven moet praten, maar dat pas doet als ze weet hoe het morgen in de kring gaat.
- Leuke dingen buiten: Sam noemt tikkertje met Laila en de klimrek. Vera noemt Laila zijn vriendin. Sam vroeg of hij naast Laila mag zitten; nu zit hij bij het raam en zij bij het bord. Vera legde uit dat de groepjes tot de kerstvakantie blijven zoals ze zijn en dat er na de kerst nieuwe groepjes worden gemaakt; dan kijkt ze of het kan. Ze beloofde niks, maar denkt eraan.
- Eigen wensen van Sam: Sam wil graag naar de leesclub op woensdag in de bieb. Vera gaf aan dat het de leesclub van juf Nora is, waar nu vooral kinderen uit groep zeven en acht zitten, en dat ze niet weet of er nog plek is; ze vraagt het aan juf Nora. Sam overwoog ook om te gaan schaken, omdat zijn neef op schaken zit. Vera zei dat dat kan en dat hij er nog even over na mag denken.
- Oudergesprek en vertrouwelijkheid: Vera vertelde dat ze over twee weken, op zeventien november, met Sams ouders praat en dan vertelt wat er is afgesproken over het lezen en het oefenen met de tafels. Sam vroeg of het over voetbal gaat en gaf aan dat mama dat niet weet, omdat ze dan boos wordt op die jongens. Vera zei het dan niet over het voetballen te vertellen, tenzij het niet beter wordt, en dat als ze het toch gaat vertellen, ze dat eerst tegen Sam zegt.
Afspraken
Sam: Elke schooldag tien minuten de tafels van zeven en acht oefenen op de oefencomputer achter in de klas, na de kleine pauze
Vera: Zorgen dat de computer na de kleine pauze vrij is
Vera: Morgen in de kring met de hele groep praten over de regels op het voetbalveld, zonder Sams naam te noemen
Vera: Juf Nora vragen of er nog plek is in de leesclub
Vera: Na de kerst, bij het maken van nieuwe groepjes, kijken of Sam naast Laila kan zitten (zonder garantie)
Vera: Met de ouders praten over de gemaakte afspraken zeventien november
Vera: Weer een kindgesprek met Sam houden In januari, om te kijken hoe het met de tafels gaat
Aandachtspunten
- De tafels van zeven en acht blijven een aandachtspunt; het kindgesprek in januari evalueert de voortgang
- De situatie bij het voetballen op het plein wordt gevolgd; als het niet beter wordt, vertelt Vera het aan mama, maar dan zegt ze dat eerst tegen Sam
- Het gesprek met de juf van groep zeven over het voetballen staat nog open en wordt pas gevoerd als duidelijk is hoe het gesprek in de kring morgen uitpakt
Notities
- Het gesprek is opgenomen met toestemming van Sam; Vera legde uit dat de ouders dat ook weten
- Vorig jaar vond een soortgelijk kindgesprek plaats bij juf Nora
- Sams leesniveau was in de zomer M6 en is na de toets van vorige week E6; de rekenentoets gaf een vijfenhalf
- Sam oefent soms thuis rekenen met papa in de auto; zijn neef zit op schaken
Openstaand
- Of er nog plek is in de leesclub van juf Nora; Vera vraagt dit na
- Of Sam naar schaken wil; hij denkt er nog over na en geeft het later door
- Of Sam na de kerst naast Laila kan zitten; dit wordt bekeken bij het maken van de nieuwe groepjes
Wat het kind vroeg, staat ook in het verslag.
Halverwege vraagt Sam of zijn moeder iets over het voetballen hoort. Vera belooft het niet te vertellen, tenzij het niet beter wordt. Notuly zet die belofte in het verslag, omdat ze in het gesprek gezegd is.
- “Vera zei het dan niet over het voetballen te vertellen, tenzij het niet beter wordt, en dat als ze het toch gaat vertellen, ze dat eerst tegen Sam zegt.”Een belofte aan het kind, zwart op wit.
- “Morgen in de kring met de hele groep praten over de regels op het voetbalveld, zonder Sams naam te noemen”.Een afspraak die het kind beschermt en die je wilt kunnen nakomen.
- “Het gesprek is opgenomen met toestemming van Sam; Vera legde uit dat de ouders dat ook weten”.Dat je opnam, en dat het kind het wist.
Dat is precies wat het lastig maakt. Wat de school over een leerling bewaart, mogen de ouders die het gezag hebben over een kind onder 12 opvragen. De school mag dat alleen beperken als het noodzakelijk en evenredig is om het kind te beschermen, en dat is een uitzondering. Wie wat mag lezen, staat per situatie in de inzage-ladder bij de leerlingbespreking.
Wat je een kind niet belooft.
Beloof geen geheim dat je misschien niet kunt houden. Gaat het om de veiligheid van een kind, dan werkt de school met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, en die is voor het onderwijs verplicht, schrijft de Rijksoverheid. Notuly zet ook zo’n gesprek in het verslag; bespreek het dan eerst met de intern begeleider.
Na het kindgesprek: wat je met het verslag doet.
Het verslag staat in je inbox, en bij Notuly blijft niets achter. Wat je ermee doet, kies je zelf:
- Zet de afspraken over in het leerlingvolgsysteem, en weeg wat je het kind beloofde voordat het in het dossier komt.
- Bewaar of verwijder de mail volgens het bewaarbeleid van je school. De transcriptie komt standaard mee als .txt-bestand, met de letterlijke woorden van het kind; je kunt hem uitzetten.
- Wil je het verslag eerst alleen zelf lezen, laat de ontvangers dan leeg en kies ‘Verstuur alleen naar jezelf’. Hoe dat gaat, staat in het hulpartikel het verslag eerst nalezen.
Meer over wat er in de transcriptie staat, lees je bij de transcriptie.
Mag je een kindgesprek opnemen?
Ja, als je school de tool heeft goedgekeurd, en het kind en de ouders weten dat je opneemt. Notities over een leerling zijn persoonsgegevens onder de AVG, schrijft Kennisnet. De school beslist daarom welke tool mag, sluit er een verwerkersovereenkomst mee af en doet een DPIA als dat nodig is; dat is werk van de school, niet van de leerkracht. Hoe dat breder werkt, staat bij AI in de onderwijsadministratie. Hoe je het de deelnemers vertelt, staat in het hulpartikel deelnemers vertellen dat je opneemt.
| De situatie | Wat je doet |
|---|---|
| De school staat de tool toe en het kind vindt het goed | opnemen met Notuly; het verslag staat binnen tien minuten in je inbox |
| De school staat de tool toe, maar het kind wil niet | niet opnemen; zelf schrijven, of na afloop in de app van Notuly zelf inspreken wat er is afgesproken |
| De school heeft geen tool goedgekeurd | zelf schrijven, en het bestuur vragen welke tool mag |
Wat de school bij Notuly kan nagaan: het gesprek wordt verwerkt via Nederlandse servers in Amsterdam, en de data verlaat de EU niet. De hele AI-stap draait op onze eigen modellen. Audio binnen een minuut na verwerking gewist. Gesprekken zijn geen trainingsdata en geen handelswaar. De verwerkersovereenkomst is beschikbaar vanaf een Team-licentie. Hoe een bestuur één tool kiest, staat bij een AI-notulist kiezen als schoolbestuur.
Wanneer Notuly niet past bij een kindgesprek.
Soms schrijf je beter zelf, in drie situaties:
- Je school heeft geen tool voor gespreksverslagen goedgekeurd.
- Het kind wil niet opgenomen worden, of wordt er stil van.
- Het gesprek gaat over iets wat je eerst met de intern begeleider wilt bespreken voordat het ergens staat.
Wil je toch een verslag, spreek dan na afloop in de app van Notuly zelf in wat er is afgesproken. Dan maakt Notuly het verslag van jouw woorden, en het kind staat niet op de opname.
Zo werkt het met Notuly.
- Open de app van Notuly en vertel het kind dat je opneemt.
- Start de opname en voer het gesprek; Notuly herkent zelf wat voor gesprek het was en kiest de vorm die daarbij past.
- Binnen tien minuten staat het verslag in je inbox. Zet de afspraken in het leerlingvolgsysteem.
Werkt je school met Team of Enterprise, dan kan de beheerder een eigen sjabloon voor het kindgesprek maken, zodat elk verslag dezelfde vorm heeft. Dat doet hij in de sjabloonbouwer van het teamportaal, in zes stappen; zie een eigen sjabloon maken.