Werkdrukgelden besteden. Waar krijg je de meeste uren voor terug?
Het is september. Je zit met de MR om tafel om het werkdrukplan te bespreken. Het team wil een extra onderwijsassistent. Het budget is €68.000. De vraag die niemand stelt: is dat de slimste besteding? Of levert een andere mix meer uren op?
Werkdrukgelden zijn structurele middelen die scholen ontvangen om werkdruk te verlagen. Een basisschool met 200 leerlingen ontvangt in 2026 ongeveer €68.000. De meeste scholen besteden dat aan extra personeel. Dat is logisch. Meer handen, minder druk. Maar het is niet de enige optie. En het is niet altijd de optie die per euro de meeste uren oplevert.
per leerling (2026)
Achtergrond
Wat zijn werkdrukgelden precies?
Werkdrukgelden zijn een structureel onderdeel van de bekostiging van scholen, bedoeld om werkdruk te verlagen. Ze bestaan sinds het Werkdrukakkoord van 2018 en worden jaarlijks geïndexeerd.
Primair onderwijs. Het budget is verwerkt in de basisbekostiging als een bedrag per leerling. Voor het basisonderwijs bedraagt dat in 2026 €338,61 per leerling. Voor speciaal basisonderwijs €507,92. Voor (voortgezet) speciaal onderwijs €671,44. Het budget wordt op schoolniveau besteed via het werkverdelingsplan, met instemming van de personeelsgeleding van de MR (artikel 2.2 CAO PO).
Voortgezet onderwijs. Het totale budget voor de sector is €300 miljoen per jaar, verdeeld in twee helften. De ene helft gaat naar individuele werkdrukverlichting (90 uur duurzame inzetbaarheid per medewerker per jaar). De andere helft is voor collectieve maatregelen, besteed via een werkdrukplan dat werknemers opstellen en de pmr bekrachtigt.
| Schooltype | Bedrag per leerling (2026) | School met 200 lln | School met 400 lln |
|---|---|---|---|
| Basisonderwijs | €338,61 | ~€67.700 | ~€135.400 |
| Speciaal basisonderwijs | €507,92 | ~€101.600 | ~€203.200 |
| (V)SO | €671,44 | ~€134.300 | ~€268.600 |
| VO (AVO) | €335,95 (collectief deel) | ~€33.600 | ~€67.200 |
Basisonderwijs
€338,61 per leerling
200 lln: ~€67.700 · 400 lln: ~€135.400
Speciaal basisonderwijs
€507,92 per leerling
200 lln: ~€101.600 · 400 lln: ~€203.200
(V)SO
€671,44 per leerling
200 lln: ~€134.300 · 400 lln: ~€268.600
VO (AVO)
€335,95 (collectief) per leerling
200 lln: ~€33.600 · 400 lln: ~€67.200
Bedragen PO: Eerste Regeling bekostiging 2026. Bedragen VO: CAO VO 2022, geïndexeerd. Exacte bedragen kunnen afwijken door indexatie en schoolspecifieke factoren.
Het team bepaalt hoe het geld wordt besteed. De MR (PO) of pmr (VO) heeft instemmingsrecht. Het schoolbestuur legt jaarlijks verantwoording af in het jaarverslag.
Maar waar besteden scholen het concreet aan? En wat levert elke optie op?
Vergelijking
Vijf categorieën
Scholen besteden werkdrukgelden aan uiteenlopende maatregelen, maar de meeste vallen in vijf categorieën. Elke categorie pakt een ander stuk van de werkdruk aan.
1
Extra personeel
De meest gekozen optie. Een onderwijsassistent, een vakleerkracht (gym, muziek, handvaardigheid), een conciërge, of extra uren voor de administratieve kracht. Het effect is direct en zichtbaar: meer handen in de school, minder taken per leerkracht.
Een onderwijsassistent van 0,5 fte kost (inclusief werkgeverslasten) ongeveer €25.000-€35.000 per jaar. Die levert ~800 contracturen, waarvan na aftrek van overleg, pauzes en scholing ~650-750 effectieve uren overblijven. Uren in de klas: leerlingen begeleiden, toezicht houden, materialen klaarzetten.
Voorbeeld: de Mytylschool in Eindhoven had door bezuinigingen vijf leerkrachten minder in de formatie. De muziekvakleerkracht was daardoor structureel op een groep gezet. Door werkdrukgelden kreeg de school ruimte om de muziekdocent weer voor muziekles in te zetten. Elke leerkracht kreeg daardoor wekelijks een uur de handen vrij.
2
ICT en digitale tools
Minder vaak gekozen, maar groeiend. Digitale lesmethoden die automatisch nakijken, leerlingvolgsystemen, en tools die administratieve taken automatiseren. Het effect is anders dan bij personeel: niet meer handen, maar minder werk per persoon.
Het verschil met personeel: de besparing schaalt. Een tool die 15 leerkrachten elk 60 uur per jaar bespaart, levert 900 uur op. Ongeacht hoeveel leerlingen de school heeft. Maar het zijn uren achter het bureau (administratie, verslaglegging, nakijkwerk), niet uren in de klas.
Voorbeeld: de Mytylschool wilde een digitaal nakijksysteem aanschaffen toen bleek dat de nieuwe rekenmethode veel meer nakijktijd kostte dan verwacht. Het budget was er niet toereikend voor. Dat illustreert een belangrijk punt: niet elke digitale oplossing is duur. Sommige tools kosten een fractie van een fte en leveren per euro meer uren op.
3
Professionalisering en training
Cursussen, teamtrainingen, coaching. Gericht op slimmer werken in plaats van harder werken. Denk aan training timemanagement, een cursus effectief vergaderen, of scholing in het gebruik van digitale tools. Kosten: €500-€2.000 per training. Het effect is moeilijk te kwantificeren in uren, maar waardevol als het leidt tot structurele veranderingen in hoe het team werkt.
4
Organisatorische maatregelen
Geen geld uitgeven, maar het werk anders inrichten. Minder vergaderen, vergaderingen korter en effectiever maken, administratie schrappen die niet wettelijk verplicht is, taken herverdelen. De brochure “Ruimte in Regels” van OCW en de Inspectie laat zien dat scholen vaak meer administreren dan wettelijk vereist. Het kost geen geld maar wel leiderschap en draagvlak.
5
Combinatie
De meeste scholen kiezen niet één categorie maar een mix. Een school in Hilversum besteedde werkdrukgelden aan een “eventmanager” die de organisatie van schoolfeesten en -toernooien overnam, en een muziekleerkracht die leerkrachten eens per twee weken een uur vrijspeelde voor administratie.
Rekensom
Wat levert elke optie op?
Het eerlijke antwoord: het hangt af van je school, je team, en waar de werkdruk zit. Maar je kunt wel een indicatieve vergelijking maken.
Belangrijk om vooraf te weten: de opties in deze tabel doen fundamenteel verschillende dingen. Personeel ontlast in de klas. ICT ontlast in de administratie. Dat zijn andere soorten uren. De tabel vergelijkt ze op kosten en tijdwinst, maar niet op waarde. Een onderwijsassistent die een leerling begeleidt, levert iets op dat niet in uren te vangen is. Houd dat in het achterhoofd.
Rekenvoorbeeld voor een basisschool met 200 leerlingen en 15 leerkrachten. Werkdrukbudget: ~€68.000.
| Optie | Type | Kosten | Tijdwinst | €/1.000 |
|---|---|---|---|---|
| Onderwijsassistent (0,5 fte) | Klas | ~€30.000 | 650-750 uur | ~22-25 uur |
| Vakleerkracht gym (0,4 fte) | Klas | ~€25.000 | ~600 uur | ~24 uur |
| Extra admin kracht (0,3 fte) | Administratie | ~€18.000 | ~500 uur | ~28 uur |
| AI-notuleertool (15 licenties) | Administratie | ~€3.200 | 900-1.200 uur* | ~280-375 uur |
| Adaptieve lesmethode | Klas + admin | ~€5.000-€15.000 | Variabel | Variabel |
| Training vergaderen (team) | Organisatie | ~€1.500 | Niet meetbaar | n.v.t. |
Onderwijsassistent (0,5 fte)
Klas · ~€30.000
650-750 uur · ~22-25 uur/€1.000
Vakleerkracht gym (0,4 fte)
Klas · ~€25.000
~600 uur · ~24 uur/€1.000
Extra admin kracht (0,3 fte)
Administratie · ~€18.000
~500 uur · ~28 uur/€1.000
AI-notuleertool (15 licenties)
Administratie · ~€3.200
900-1.200 uur* · ~280-375 uur/€1.000
Adaptieve lesmethode
Klas + admin · ~€5.000-€15.000
Variabel · Variabel/€1.000
Training vergaderen (team)
Organisatie · ~€1.500
Niet meetbaar · n.v.t./€1.000
*Gebaseerd op 60-80 uur bespaarde verslagleggingstijd per leerkracht per jaar bij 15 leerkrachten. Zie de berekening op notuleren in het onderwijs.
Twee dingen vallen op. De uren per euro voor digitale tools zijn een factor 10 hoger dan voor personeel. En personeel doet iets dat een tool niet kan: in de klas staan.
Het punt is niet dat de ene optie beter is dan de andere. Het punt is dat de meeste scholen alleen de personeel-kolom overwegen. Terwijl een combinatie vaak het meeste oplevert: de onderwijsassistent voor de klas, de digitale tool voor de administratie erachter. En de resterende ruimte voor scholing of organisatorische verbeteringen.
Van alle vijf categorieën is de ICT-categorie de enige die bijna geen implementatietijd vereist en het kleinste deel van het budget kost.
Benieuwd hoeveel uur jouw school bespaart?
Telefoon op tafel. Gesprek voeren. Samenvatting in je mail. Drie meetings gratis.
Werkdrukplan
Voorbeeld: hoe een school €68.000 verdeelt.
Dit is een fictief maar realistisch voorbeeld van een werkdrukplan voor een basisschool. Het team heeft geïnventariseerd dat de werkdruk zit in drie dingen: te weinig handen in de onderbouw, te veel tijd kwijt aan verslaglegging, en te veel vergaderingen zonder resultaat.
| Maatregel | Budget | Verwachte tijdwinst | Type |
|---|---|---|---|
| Onderwijsassistent onderbouw (0,5 fte) | €30.000 | 650-750 uur | Klas |
| AI-notuleertool (15 licenties) | €3.200 | 900-1.200 uur | Administratie |
| Training effectief vergaderen (hele team) | €1.500 | Niet meetbaar | Organisatie |
| Reserve voor onvoorzien / evaluatie | €3.300 | n.v.t. | n.v.t. |
| Resterend budget | €30.000 |
Onderwijsassistent onderbouw (0,5 fte)
€30.000 · 650-750 uur · Klas
AI-notuleertool (15 licenties)
€3.200 · 900-1.200 uur · Administratie
Training effectief vergaderen (hele team)
€1.500 · Niet meetbaar · Organisatie
Reserve voor onvoorzien / evaluatie
€3.300 · n.v.t. · n.v.t.
Resterend budget
€30.000
Het resterende budget kan naar een vakleerkracht, extra materialen, of doorgeschoven naar volgend jaar (VO) of ingezet voor andere doelen binnen de lumpsum (PO). De MR stemt in op het plan. Na een jaar evalueert het team wat werkt en wat niet.
Dit is een voorbeeld, geen template. Elke school maakt een eigen plan op basis van waar de werkdruk zit.
Proces
Hoe maak je een werkdrukplan?
Het proces voor het besteden van werkdrukgelden verschilt tussen PO en VO, maar de kern is hetzelfde: het team bepaalt, de MR bekrachtigt.
Primair onderwijs (CAO PO, artikel 2.2):
Het werkdrukbudget is onderdeel van het werkverdelingsplan. De stappen:
- Het bestuur verdeelt de middelen over de scholen op basis van leerlingaantallen.
- De directeur stelt met het team het werkverdelingsplan op, inclusief de besteding van werkdrukgelden.
- De personeelsgeleding van de MR heeft instemmingsrecht.
- Het bestuur verantwoordt de besteding in het jaarverslag.
Voortgezet onderwijs (CAO VO, hoofdstuk 8.7):
- Schoolleiding en pmr bepalen de organisatorische kaders (hoe het budget wordt verdeeld).
- Werknemers stellen in hun team het werkdrukplan op.
- De pmr bekrachtigt het plan.
- Na uitvoering wordt gemonitord en geëvalueerd.
In beide gevallen geldt: het team heeft het initiatief bij het opstellen van het plan. De MR (of pmr) bewaakt het proces en stemt in.
Tip
Begin met inventariseren waar de werkdruk zit. Niet “we hebben het druk,” maar specifiek. Hoeveel uur per week gaat er naar vergaderingen? Naar verslaglegging? Naar administratie die niet wettelijk verplicht is? De brochure “Ruimte in Regels” van OCW en de Inspectie helpt om onderscheid te maken tussen wat moet en wat mag.
Met Notuly
Hoe Notuly past in een werkdrukplan
Notuly is een AI-notulist voor fysieke gesprekken. Telefoon op tafel, gesprek voeren, samenvatting in je mail. Het valt in de categorie ICT en digitale tools, specifiek gericht op verslaglegging.
Wat het de school oplevert in verslagleggingstijd:
| Zonder Notuly | Met Notuly | |
|---|---|---|
| Uitwerktijd per vergadering/gesprek | 15-45 min | ~2 min (nalezen) |
| Totaal per leerkracht per jaar | 60-80 uur | ~5 uur |
| Schoolbreed (15 leerkrachten) | 900-1.200 uur | ~75 uur |
| Besparing | 825-1.125 uur per jaar |
Uitwerktijd per vergadering/gesprek
Zonder: 15-45 min
Met Notuly: ~2 min (nalezen)
Totaal per leerkracht per jaar
Zonder: 60-80 uur
Met Notuly: ~5 uur
Schoolbreed (15 leerkrachten)
Zonder: 900-1.200 uur
Met Notuly: ~75 uur
Besparing
825-1.125 uur per jaar
De kosten: 15 Pro-licenties kosten €269,85 per maand (incl. btw), ofwel €3.238 per jaar. Dat is minder dan 5% van het werkdrukbudget van een school met 200 leerlingen.
De resterende 95% kan naar extra personeel, scholing, of andere maatregelen. De combinatie levert meer op dan een van beide apart.
Meer over hoe Notuly werkt op school: notuleren in het onderwijs. Specifiek voor oudergesprekken: oudergesprekken vastleggen.
Prijzen
Wat kost het?
Starter
Gratis
3 gesprekken/maand
Beperkte duur
Geen teambeheer
Geen verwerkersovereenkomst
Pro
€17,99/maand
Onbeperkt gesprekken
Onbeperkte duur
Maandelijks opzegbaar
Geen verwerkersovereenkomst
Business
€15,69/seat/maand
Vanaf 5 seats
Teambeheer
Eigen branding
Verwerkersovereenkomst
Enterprise
Op maat
Vanaf 50 seats
Volume staffelkorting
SLA beschikbaar
Verwerkersovereenkomst
Starter en Pro: prijzen incl. btw. Business en Enterprise: prijzen excl. btw.
Eerlijk
Wanneer werkdrukgelden niet aan ICT besteden
Niet elke school heeft baat bij digitale tools als werkdrukmaatregel.
Als het probleem niet administratief is
Als de werkdruk voortkomt uit te grote klassen, te weinig personeel, of te veel taken buiten het lesgeven, is een tool niet het antwoord. Dan zijn extra handen de juiste keuze.
Als het team er niet achter staat
Werkdrukgelden worden besteed op basis van het werkverdelingsplan, waarin het team het initiatief heeft. Als het team liever een onderwijsassistent wil dan een app, is dat een legitieme keuze. Het plan is van het team, niet van de directeur.
Als de school niet fysiek vergadert
Notuly is gebouwd voor fysieke gesprekken. Als jouw school vergadert via Teams, is een AI-notuleertool voor offline meetings niet de juiste investering.
Als het bestuur ISO 27001 als harde eis stelt
Notuly heeft die certificering op dit moment niet. Meer hierover op veilig notuleren.
Veelgestelde vragen.
Het bedrag hangt af van het aantal leerlingen. In het basisonderwijs is het in 2026 €338,61 per leerling. Het exacte bedrag bereken je met het model van de PO-Raad.
Het team heeft het initiatief. De personeelsgeleding van de MR (PO) of pmr (VO) heeft instemmingsrecht.
Ja. De middelen mogen worden besteed aan alles wat aantoonbaar werkdruk verlaagt: personeel, ICT, scholing, organisatorische aanpassingen.
Ja. Het schoolbestuur verantwoordt de besteding in het jaarverslag. De MR evalueert het werkdrukplan.
In het VO is dit expliciet benoemd als mogelijkheid. In het PO is het budget onderdeel van de lumpsum en wordt het per jaar toegekend.
De meeste scholen besteden werkdrukgelden aan extra personeel. Een groeiend aantal investeert in digitale middelen. De PO-Raad en Voion publiceren voorbeelden.
15 Pro-licenties kosten €3.238 per jaar (incl. btw). Business vanaf 5 seats: €15,69 per seat per maand (excl. btw).
Nee. Er zijn meerdere tools, zowel voor online als offline vergaderingen. Notuly is specifiek gebouwd voor fysieke gesprekken, met Nederlandse servers en Total Zero Retention.
Probeer Notuly gratis
Telefoon op tafel. Gesprek voeren. Samenvatting in je mail.
Werkdrukgelden besteden: drie vragen om de juiste mix te vinden.
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Vraag 1: Waar zit de werkdruk? | In de klas (te grote groepen, te weinig begeleiding) → extra personeel. In de administratie (verslaglegging, nakijkwerk, rapportages) → digitale tools. In de organisatie (te veel vergaderen, onduidelijke taakverdeling) → organisatorische maatregelen. Op meerdere plekken → maak een mix en verdeel het budget naar verhouding. |
| Vraag 2: Wat levert per euro het meeste op? | Personeel levert 22-28 uur per €1.000 (uren in de klas). Digitale tools variëren sterk, maar kosten per bespaarde uur beduidend minder dan personeel, omdat de investering over het hele team schaalt. De combinatie is bijna altijd sterker dan een van beide apart. |
| Vraag 3: Staat het team erachter? | Draagvlak is belangrijker dan de perfecte rekensom. De MR stemt in. Begin met de maatregel waar het team het meest van verwacht, evalueer na een jaar, en stel bij. |
De feiten. PO: €338,61 per leerling basisonderwijs (2026). VO: €300 miljoen sectorbreed. Het team bepaalt, de MR bekrachtigt, het bestuur verantwoordt.
Samenvatting: werkdrukgelden besteden. Een basisschool met 200 leerlingen ontvangt in 2026 ~€68.000 aan werkdrukgelden (€338,61 per leerling). De meeste scholen besteden het aan extra personeel (22-28 uur per €1.000). Digitale tools zoals AI-notuleren leveren tot 280-375 uur per €1.000 op in administratieve tijdwinst. De combinatie van personeel en ICT is bijna altijd sterker dan één van beide apart. Het team bepaalt, de MR bekrachtigt, het bestuur verantwoordt.